Ignacy Gogolewski
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii.
Ignacy Gogolewski - urodzony 17 czerwca 1931 w Ciechanowie - polski aktor teatralny i filmowy, scenarzysta, kompozytor i reżyser. Absolwent Szkoły Podstawowej numer 1 w Otwocku i Liceum Ogólnokształcącego im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego w Otwocku
Spis treści |
Edukacja i kariera teatralna
W 1953 ukończył wydział aktorski warszawskiej PWST.
Po dyplomie został zaangażowany do Teatru Polskiego w Warszawie, gdzie grał do roku 1959. Powracał do niego jeszcze dwukrotnie: 1975-80, 1992-2000. W latach 1959-62 i 1968-71 był aktorem warszawskiego Teatru Dramatycznego. Od 1965 do 1968 występował w Teatrze Współczesnym w Warszawie.
Oprócz pracy aktorskiej trzykrotnie pełnił funkcję dyrektora: Teatru Śląskiego w Katowicach (1971-74), Teatru im. Osterwy w Lublinie (1980-85) i Teatru Rozmaitości w Warszawie (1985-89). Obecnie jest aktorem Teatru Narodowego w Warszawie.
Ważne role
Po raz pierwszy zwrócił na siebie uwagę wybitną kreacją Gustawa-Konrada w "Dziadach" Adama Mickiewicza wyreżyserowanych przez Aleksandra Bardiniego (1955). Pisano, że "błysnął wybitnym talentem i opanowaniem warsztatu", "oczarował publiczność swoją osobowością i pięknie podanym wierszem". Krytycy jednogłośnie uznali młodego aktora za kontynuatora najszlachetniejszych tradycji teatru romantycznego.
Inne role, które przyniosły mu sławę: Maurycy w "Lecie w Nohant" Jarosława Iwaszkiewicza (1956), Achilles w sztuce "Achilles i panny" Artura Marii Swinarskiego (1956), Rizzio w "Marii Stuart" Juliusza Słowackiego (1958), tytułowa rola w "Mazepie" Juliusza Słowackiego (1959), Pastor Hale w "Czarownicach z Salem" Arthura Millera (1959), poeta Jęzory w "Małym dworku" Stanisława Ignacego Witkiewicza (1959), Neron w "Brytaniku" Jeana Racine'a (1963), Janek w "Moście" Jerzego Szaniawskiego (1963), Gustaw w "Ślubach panieńskich" Aleksandra Fredry (1963).
Za wybitne osiągnięcie uznaje się jego rolę Zygmunta Augusta w "Kronikach Królewskich" Stanisława Wyspiańskiego (1968) w reżyserii Ludwika René w Teatrze Dramatycznym.
Kariera telewizyjna
Gogolewski ma również w swym dorobku wiele ról filmowych. Występował w filmach najwybitniejszych polskich reżyserów: w "Trudnej miłości" (1953) i "Samotności we dwoje" (1968) Stanisława Różewicza, "Wystrzale" (1965) i "Hrabinie Cosel" (1968) Jerzego Antczaka. Zagrał także tytułą rolę w "Bolesławie Śmiałym" (1971) Witolda Lesiewicza oraz Cypriana Kamila Norwida w "Domu Świętego Kazimierza" (1983) we własnej reżyserii. Jego najbardziej znaną rolą filmową jest odtworzenie postaci Antka Boryny w ekranizacji nagrodzonej nagrodą Nobla powieści "Chłopi" Władysława Reymonta w reżyserii Jana Rybkowskiego (1972). Zagrał też w serialach telewizyjnych: "Stawka większa niż życie" i osttanio "Na dobre i na złe".
Kariera reżyserska
Reżyser filmów Romans Teresy Hennert (1978) - także twórca scenariusza do tego filmu - i Dom świętego Kazimierza (1983). W latach 2005-2006 prezes Związku Artystów Scen Polskich.
Przerwa w karierze
Po pożarze Teatru Rozmaitości w Warszawie, w 1989 roku, artysta ogłosił rezygnację z czynnego życia zawodowego. W 1992 opublikował swoje wspomnienia w książce "Wszyscy jesteśmy aktorami...".
Na scenę teatralną powrócił po kilkuletniej przerwie główną rolą w "Krzesłach" Eugene'a Ionesco (1995), którą wystawiono w Teatrze Polskim. Później grał m.in. Rejenta Milczka w "Zemście" Aleksandra Fredry (1998) i w "Aktorze Minetti" Thomasa Bernharda (1999).
W marcu 2005 roku Ignacy Gogolewski został nowym prezesem Związku Artystów Scen Polskich (ZASP).
Najważniejsze nagrody
1962 - Nagroda Komitetu ds. Radia i Telewizji za role w Teatrze Polskiego Radia
1964 - Nagroda Państwowa II stopnia za wybitne osiągnięcia aktorskie, a w szczególności za rolę Nerona w "Brytaniku" Jeana Racine'a, Gucia w "Ślubach panieńskich" Aleksandra Fredry oraz za rolę tytułową w "Portrecie Doriana Graya" Oskara Wilde'a
1966 - Nagroda za rolę Króla w sztuce Marii Dąbrowskiej "Stanisław i Bogumiła" na 7. Wrocławskim Festiwalu Sztuk Współczesnych.
1968 - Srebrna Maska w plebiscycie czytelników "Ekspressu Wieczornego" na najpopularniejszych aktorów Teatru Telewizji
1969 - Nagroda Komitetu ds. Radia i Telewizji za kreacjÄ™ aktorskÄ… w spektaklu telewizyjnym "Mazepa" Juliusza SÅ‚owackiego
1970 - Złoty Ekran sezonu 1969/70 za najwybitniejsze kreacje aktorskie w spektaklach Teatru Telewizji: "Mazepa" Juliusza Słowackiego, "Bracia Karamazow" Fiodora Dostojewskiego oraz w filmie telewizyjnym "Urząd" wg. powieści Tadeusza Brezy
1973 - Nagroda zespołowa Komitetu ds. Radia i Telewizji za telewizyjny film seryjny wg powieści Władysława Reymonta "Chłopi"
1977 - Nagroda Indywidualna I stopnia Przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji za reżyserię przedstawienia W "Małym Dworku" Stanisława Ignacego Witkiewicza w Teatrze Telewizji
1982 - Nagroda "Trybuny Ludu" za całokształt pracy reżyserskiej i aktorskiej w teatrach dramatycznych w kraju oraz w Teatrze Telewizji, zwłaszcza za popularyzację klasyki polskiej
1982 - Złoty Ekran za inscenizację "Pierwszego Dnia Wolności" Leona Kruczkowskiego w Teatrze im. Osterwy w Lublinie
1983 - Nagroda Przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji I stopnia za całokształt osiągnięć aktorskich w Teatrze Telewizji
1984 - Nagroda Specjalna jury 10. Opolskich Konfrontacji Teatralnych "Klasyka Polska" za dbałość o kulturę słowa poetyckiego w przedstawieniu "Fantazy" Juliusza Słowackiego w Teatrze im. Osterwy w Lublinie
1985 - Nagroda Teatralna Wojewody Lubelskiego za wybitne osiągnięcia artystyczne
1985 - Nagroda Artystyczna im. Włodzimierza Pietrzaka za dokonania w zakresie sztuki aktorskiej i działalności teatralno-reżyserskiej
1988 - Nagroda Przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji za wybitne interpretacje poezji i prozy w audycjach artystycznych Polskiego Radia oraz współpracę z Telewizją Polską
1995 - Honorowy medal im. Juliusza Osterwy
2000 - Nagroda im. Aleksandra Zelwerowicza za rolÄ™ Hrabiego Szarma w "Operetce" Witolda Gombrowicza w Teatrze Narodowym w Warszawie
