Mirosław Bałka
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii.
Mirosław Bałka - urodzony w 1958 roku w Warszawie, światowej sławy artysta rzeźbiarz mieszkajacy w Otwocku.
Spis treści |
Początki i rozwój kariery
Mirosław Bałka ukończył Technikum Nukeloniczne w Otwocku, pod koniec lat 70-tych rysował dla magazynu Szpilki a w latach 1980-85 studiował na Wydziale Rzeźby warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Dyplom uzyskał w pracowni profesora Jana Kucza w 1985 roku.
Obrona pracy dyplomowej
Praca dyplomowa Bałki nosiła tytuł Pamiątka pierwszej komunii. Obecnie można ją oglądać w stałej kolekcji Muzeum Sztuki w Łodzi. Przedstawia niemal naturalnej wielkości figurę chłopca w komunijnym garniturze stojącego przy niewielkim stoliku. Wykonana z barwionego cementu postać opiera prawa rękę o blat stolika, przygotowując się do pamiątkowego zdjęcia. Do cementowej marynarki artysta przymocował czerwone serduszko - poduszeczka krawiecka do szpilek, a w blat stolika wmurował fotografię dziecka.
Dość niecodzienny przebieg miała obrona dyplomu. Bałka zaprosił grono profesorów do opuszczonego domu w Żukowie. Profesorowie przyjechali wynajętym autobusem, ale na miejsce musieli jeszcze dojść kilometr piechotą. W drodze minął ich artysta jadący na małym rowerku przebrany w komunijny strój. Przy wejściu do domu każdy otrzymał szpilkę, którą miał wkłuć w poduszeczkę-serce.
W 1986 roku razem z Mirosławem Filonikiem i Markiem Kijewskiem utworzył grupę artystyczną Świadomość Neue Bieriemiennost, z którą wystawiał prace aż do 1989 roku.
W 1995 roku otrzymał Paszport Polityki, nagrodę za oryginalną twórczość plastyczną.
Jest autorem pomnika ofiar katastrofy promu Estonia zrealizowanego w 1998 roku w Sztokholmie.
Twórczość
Najistotniejsze wątki w twórczości Bałki to ciało, pamięć, przemijanie i tworzenie prywatnej mitologii.
W drugiej połowie lat 80. Bałka uczestniczył w ruchu tzw. Nowej Ekspresji tworząc z betonu i juty metaforyczne rzeźby figuratywne i kompozycje rzeźbiarskie. Powstały wówczas takie prace jak m.in. Zła Nowina (1986), Kominek (1986), Św. Wojciech (1987), Salt Seller (1988/89) czy Pasterka(1989). Człowiek i jego egzystencja pokazane zostały tu w perspektywie dramatycznej opozycji między tym, co cielesne, a tym, co duchowe.
Około roku 1990 Bałka zmienił język wypowiedzi artystycznej, zrezygnował z operowania dosłownym przedstawieniem figury ludzkiej na rzecz języka bardziej abstrakcyjnego i zarazem bardziej wieloznacznego. Pierwszą pracą, w której artysta całkowicie odszedł od figuracji była realizacja Good God (wystawiona w Galerii Dziekanka w Warszawie). Od tego momentu Bałka konsekwentnie posługuje się słownikiem zredukowanym do najprostszych form i środków wyrazu. Ciało obecne jest w jego pracach nie poprzez swoją reprezentację, ale w sposób pośredni i zaszyfrowany.
Nowy etap i wpływ Otwocka
Artysta zainteresował się formami, które na drodze życia towarzyszą ciału (jak np. łóżko, trumna, urna) oraz śladami, jakie ciało zostawia (np. pot, mocz, sperma, łzy). Do konstruowania prostych, ascetycznych obiektów czy instalacji artysta wykorzystuje wymiary własnego ciała, które spełniają rolę stałego modułu - wzorca. To nadaje pracom Bałki walor silnie osobisty. Podkreśla go jeszcze wyjątkowa rola, jaką w jego twórczości spełnia dom rodzinny w Otwocku, znajdujący się przy ulicy Waleriana Łukasińskiego, w którym artysta wychował się a potem urządził swoją pracownię. Dom ten, wpisana weń historia, jego warstwa materialna i wymiary są stałym źródłem inspiracji twórczej dla artysty.
Artysta odtworzył bryłę rodzinnego domu w skali 1:1 na swojej indywidualnej wystawie w warszawskiej Zachęcie w 2001 roku. Pokazał tam m.in. serię zdjęć o Otwocku: Kaplica, Kościół - prezentujące otwockie kościoły, Dentysta - przedstawiający dom Oshera Perechodnika, ojca Calela Perechodnika, Biblioteki, Pawilony, Okaes, oraz Skok wzwyż (w młodości Bałka uprawiał skok wzwyż w OKS Otwock), Stacja (przedstawiające dworzec PKP), Iwona (przedstawiające dom ówczesnej narzeczonej), WKU (budynek Wojskowej Komisji Uzupełnień)
Materiały
W pracach Bałki niezwykle ważną rolę odgrywają materiały, z których je realizuje. Lastriko, mydło, popiół, sól, włosy, filc, stare deski, zardzewiałe pręty i płyty nabierają w kontekście opowieści o człowieku nowych znaczeń. Bałka chętnie stosuje materiały posiadające własną historię, często pochodzą one z jego domowego otoczenia. W wielu realizacjach artysta wykorzystuje też ciepło i zapach. Na 45. Biennale Weneckim w 1993 roku Bałka zaprezentował m.in. Korytarz mydlany i lastrykowe płyty podgrzane elektrycznie do temperatury ludzkiego ciała. Stałą temperaturę 37 stopni ma też pomnik w Sztokholmie upamiętniający ofiary katastrofy promu Estonia, który Bałka zrealizował w 1998 roku po wygraniu międzynarodowego konkursu.
Motywy śmierci i zagłady
W 1999 roku w Galerii Foksal miała miejsce wystawa Mirosława Bałki SZA. Ten projekt także odnosił się do tematu śmierci. We wnętrzu galerii zawisły girlandy z łańcuchów wykonanych z wyciętych z gazet nekrologów sklejonych klejem kostnym. Artysta i kuratorzy galerii kleili je wspólnie, tak jak klei się łańcuchy choinkowe. Przez wycięte w oknach okrągłe otwory wpadało zimne powietrze, w galerii panował przejmujący chłód. Na wernisaż artysta zaprosił grupę cyrkowych kuglarzy, połykaczy ognia, których występ był niejako wstępem do ceremonii funebralnej.
W wędrówkach Bałki po śladach pamięci zbiorowej pojawia się też echo Zagłady, pobrzmiewające w twórczości tego artysty w obojętnie na pozór brzmiących tytułach takich m.in. realizacji jak Die Rampe (1994), Selection (1997) czy Winterreise (2003). Ta ostania realizacja prezentowana w Galerii Starmach w Krakowie to efekt zimowej wycieczki Bałki do Brzezinki, gdzie powstały trzy filmy wideo: STAW, BAMBI 1 i BAMBI 2.
Widać na nich jeziorko, do którego wsypywano prochy skremowanych ofiar i spacerujące sarny, podchodzące do otaczającego obóz drutu kolczastego. Projekcjom filmów towarzyszą trzy obiekty, Talerze głodnego, obracające się jednostajnym ruchem przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Podczas wernisażu śpiewano na dziedzińcu galerii pieśni Schuberta z cyklu Winterreise opowiadające o samotności człowieka.
Wystawy
Wybrane wystawy indywidualne Mirosława Bałki
- 1985 - Pamiątka pierwszej komunii, Żuków (obrona dyplomu)
- 1986 - Wilki Niewilki, Warszawa
- 1990 - Dobry Bóg, Warszawa (Galeria Dziekanka), Sztokholm (Galeria Nordenhake)
- 1991 - Stichting De Apple, Amsterdam
- 1991 - April/My body cannot do everything I ask for, Warszawa, Galeria Foksal
- 1992 - 36,6, Chicago, The Renaissance Society at The Universiry of Chicago
- 1994 - Rampa, Łódź, Muzeum Sztuki
- 1999 - Sza, Warszawa, Galeria Foksal
- 2000 - Quit, Londyn, White Cube
- 2000 - Between Meals, Osaka, The National Museum of Art
- 2001 - Around 21 stopni 15'00E 52 STOPNI 09'17N, Warszawa, Zachęta
- 2002 - swept, swept, swept Nowy Jork, Galeria Barbary Gladstone
- 2002 - Nachtruhe, Berlin, Galerie Nordenhake
- 2003 - Winterreise, Kraków, Galeria Starmach
- 2003 - Lebensraum, Warszawa, Fundacja Galerii Foksal
- 2003 - Karma, Londyn, White Cube
Wybrane wystawy zbiorowe
- 1986 - Ekspresja lat 80-tych, Sopot, BWA
- 1987 - Co słychać?, Warszawa, dawna Fabryka Norblina
- 1988 - Polish Realities, New Art from Poland, Glasgow, Third Eye Centre oraz Łódź, Muzeum Sztuki
- 1990 - Apperto, Wenecja, XLIV Biennale Sztuki
- 1990 - Possible Worlds, Sculpture from Europe, Anglia, Serpentine Gallery
- 1991 - Metropolis, Berlin, Martin-Gropius-Bau,
- 1991 - Kunst, Europa, Bonn, Kunstverein
- 1992 - Documenta IX, Kassel
- 1993 - wystawa prac na XLV Biennale w Wenecji
- 1995 - Rites of Passage. Art for the End of the Century, Londyn, Tate Gallery
- 1998 - wystawa prac na Biennale w Sao Paulo
- 1999 - wystawa prac na Biennale Sztuki Współczesnej w Liverpoolu
- 1999 - Generacje, Sztuka polska końca/początu wieku, Sankt Petersburg
- 2000 - Negocjatorzy sztuki. Wobec rzeczywistości, Gdańsk, CSW Łaźnia
- 2000 - Scena 2000, Warszawa, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, Warszawa
Źródło: serwis culture.pl
Linki
wywiad z Bałką w Magazynie Sztuki
biografia na stronie Galerii Arsenał
o wystawie Balki w warszawskiejzachęcie w portalu www.onet.pl
sylwetka w Polityce z okazji przyznania Bałce Paszportu Polityki
o wystawie w Chicago z serwisu www.artscope.net, język angielski
